Te veel shifts
De late herfst: de overgang van herfst naar winter
Van dag tot dag is het onmogelijk om het moment aan te wijzen waarop het écht herfst is. Maar ineens is het zover. Natuurlijk zijn er eerst waarschuwende signalen: bomen die hun bladeren loslaten, de ontelbare hoeveelheid eikels die dit jaar gevallen zijn, de zak met handschoenen en sjaals die weer tevoorschijn is gehaald. Een opstapeling van kleine veranderingen per dag, tot je er niet meer omheen kunt. Late herfst. Donkerte. Miezer.
Shift & Shade noemde ik mijn Substack dit jaar. Maar er kwamen zoveel shifts, en helaas ook shades, dat ik het zelf niet meer bij kon houden. Elke keer als ik een shift of gedachte noteerde om uit te werken tot artikel, stond de volgende verschuiving al op de stoep. Van dag tot dag leek het nog wel mee te vallen, maar als ik terugkijk naar de laatste post in juni tot nu, eind oktober, kan ik het bijna niet bevatten.
Ik dacht er dan ook over om er maar helemaal mee te stoppen. Want hoe pak je de draad weer op als het momentum eruit is? Heeft het dan nog zin? Heb ík nog zin?
Maar juist als ik het niet meer weet, vind ik het mooi om terug te grijpen naar de seizoenen. In deze late herfst gaat het om het vermogen om los te laten wat niet langer dient. De emotie die in deze periode van het jaar sterker speelt, is verdriet of melancholie.
Dat voelt meteen zwaar, maar juist als we dat niet toelaten, wordt de winter nog zwaarder. Wanneer we dingen niet verwerken, slibt onze emotionele energie dicht, net zoals afval dat niet wordt afgevoerd. Het hoeven geen grote life-events te zijn. Het kan zoiets zijn als niet willen toegeven dat iets voorbij is, spijt, kramp. Het idee is dat we erkennen dat iets waardevols voorbij is en ruimte maken voor iets nieuws.
Ik weet niet zeker of ik daar wel zo goed in ben. Ik kan al melancholisch worden bij kleine veranderingen: van een gekrompen trui, of het Ikea-speelkeukentje dat een plekje elders in huis krijgt. En nu er deze herfst zoveel veranderingen te verwerken zijn, weet ik niet goed waar ik moet beginnen. Ik lees dat bij loslaten soms ook rouw hoort: accepteren dat iets niet meer bij je hoort.
In het werk van Julia Samuel kom je veel tegen over rouw. Ze heeft zowel een mooi boek als een app, Grief Works.
“Identifying our emotions helps as we start to see the emotion more objectively, just as it is: a temporary reaction to a situation, not a permanent part of ourselves. We begin to realise that emotions aren’t facts, and that just because we feel bad, does not make us bad.” — Julia Samuel
Misschien gaat het in de late herfst minder om iets actief doen, en meer om iets laten ophouden. Niet trekken aan wat voorbij is, maar het niet langer vasthouden als de tijd rijp is. Even niets te fixen, maar erkennen dat sommige dingen veranderd zijn. Dat er iets ouds afsluit, zodat er later weer iets nieuws kan ontstaan.
In die ruimte tussen het oude en het nieuwe is een plek waar alles even mag bezinken.
Als we alvast vooruitkijken naar de volgende seizoenen:
De winter is een seizoen om het wat rustiger aan te doen. Om te herstellen van wat achter je ligt, zonder meteen vooruit te hoeven. Dat voelt soms stil, maar die stilte is juist nodig om weer energie op te bouwen. Wat de lente daarna tot bloei brengt, wordt in de winter in stilte voorbereid.
Een van de fijne kanten van Substack is dat je er gelijkgestemden ontmoet: mensen die gelukkig wél de tijd namen om mooie artikelen te schrijven. Bijvoorbeeld over deze shift; je huis klaarmaken voor de herfst en winter.
Ideas for a Seasonal Home Refresh — Feeling! Magazine
Hierin stond onder andere het idee voor een schaal met foto’s. Bij Hema liet ik nog wat vakantiefoto’s afdrukken in polaroidstijl; die liggen nu in een schaaltje op tafel.
In hetzelfde artikel schrijft Feeling! Magazine over stapeltjes boeken in huis maken. Het staat niet alleen gezellig, maar met overal boeken bij de hand lees je ook sneller een stukje. Ik maakte mijn eigen herfst-boekenstapel en een afvinklijstje in Trello. Er zijn een aantal boeken die ik echt graag wil lezen. Ik maakte een checklist per boek, met per checkbox de titel van elk hoofdstuk. Zo zie ik visueel wat ik wilde lezen, en vink ik elke dag een hoofdstuk af. Dat voelt goed. Ik hoef niet te wachten tot het hele boek uit is om iets af te strepen.
Andere inspirerende artikelen die ik tegenkwam:
- September Notebook: Woodsmoke, apples and books van Victoria Harrison (ze heeft ook net een nieuw boek uit over seizoenen!)
- 25 Ways to Celebrate the Arrival of Autumn van Helen C. Stark
- THE APPLE ISSUE! van Yvette van Boven
- Feeling stuck creatively? van The Creativity Project
Het inspireert me. Ook al hebben al deze vrouwen achter de genoemde Substacks hun eigen levens, verplichtingen en dagelijkse uitdagingen, ze blijven schrijven. Dus ik pak het ook weer op. Bij deze!
Misschien is dat uiteindelijk waarom ik blijf schrijven. Om de seizoenen in mezelf bij te houden. En nu de herfst overgaat in de winter, voelt het goed om weer woorden te verzamelen.






Wat leuk dat je weer schrijft. Ja, ik kan me voorstellen dat je niet wist waar om te beginnen. Maar het is je uiteindelijk gelukt! Mijn herfst staat ook vol met dingen los laten en ruimte creëren voor iets nieuws. Ik waardeer dat beeldje van dingen laten stilstaan in de winter, herstellen maar. Daar ben ik nog niet goed in, maar ontwikkelen kan altijd. Liefs!